Алдаа
  • JLIB_DATABASE_ERROR_FUNCTION_FAILED
  • Энэ харагдацын дизайн загвар байхгүй байна. Та сайтын админтай холбоо барина уу.

НАРАНД ОЙРХОН ОРОНД ӨНГӨРҮҮЛСЭН НАЙРСАГ АРВАН ӨДРИЙН ТЭМДЭГЛЭЛ

 

 

Оршил болгон өгүүлэхэд . Японы Засгийн газар 2007 оноос эхлэн “21 дүгээр зууны Зүүн Азийн хүүхэд залуусын өргөн хүрээний харилцааны хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж эхэлжээ. Таван жилийн хугацаанд Зүүн Азийн улс орнуудаас 6000 хүүхдийг Японд урьж, улс оронтойгоо танилцуулан аялуулах зорилго бүхий энэ хөтөлбөрт манай улсын хүүхдүүдийг оролцуулах асуудал 2007 оны 2 дугаар сарын 26-ны өдөр шийдэгдсэн түүхтэй. Энэ өдөр тус улсад айлчилж байсан манай улсын Ерөнхийлөгч Намбарын Энхбаяр Японы Ерөнхий сайд Абэтай уулзахдаа дээрх хөтөлбөрт Монгол Улсыг багтаах санал тавьсныг Ерөнхий сайд тэр дор нь шийдэж, холбогдох байгууллага, хүмүүст үүрэг өгчээ. Гадаад улс оронд нүүрийн буянтай Ерөнхийлөгчийнхөө буянаар жил бүр манай ерөнхий боловсролын сургуулиудын зөвхөн Х ангийн 100 шахам хүүхэд Япон оронд зочилж энэ өндөр хөгжилтэй орны түүх, соёл, зан заншил, байгаль орчинтой танилцах боломжтой болсон нь үнэхээр сайшаалтай. Хөтөлбөрт Зүүн Азийн 10 гаруй орон хамрагдаж байна. Жилд 1200 хүүхэд хүлээн авдаг, энэ хүүхдүүд зөвхөн Х ангийн хүүхдүүд байдаг онцлогтой юм байна. Х ангийн хүүхдүүд   удахгүй сургуулиа төгсөж, мэргэжлээ сонгох, бас хол ойр явахад биеэ даасан, аливааг нухацтай эргэцүүлэн бодож хүлээж авах чадвартай, сургууль хамт олонтойгоо 1-2 жил хамт байж үзсэн харснаа бусдад хүргэх, сурталчлах боломжтой тул онцгойлон сонгож авчээ.

 

Хөтөлбөрийг Японы олон улсын хамтын ажиллагааны төв /JICE/ хэрэгжүүлж байна. Энэхүү төв нь олон улсын хамтын ажиллагааны арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулдаг ашгийн бус, төрийн бус байгууллага ажээ. 30-аад жилийн өмнө байгуулагдсан энэ байгууллагын төвд 200 гаруй хүн ажилладаг, олон улс оронд салбартай. Монголчуудын сайн мэдэх ЖАЙКА байгууллагын дүү гээд ойлгочихсон ч нэг их хол зөрүүгүй. Манай орны ажил хэрэгч хүмүүс аль аль байгууллагыг нь сайн мэднэ. 

 

Хүүхдүүдийг яаж сонгон шалгаруулдаг вэ. Хөтөлбөрт оролцох хүүхдүүдийг Японоос Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яам, Японы олон улсын хамтын ажиллагааны төв, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам хариуцан нээлттэй, ил тод шалгарулдаг. Хүүхдүүдийн олонхи нь япон хэл сонгон судалдаг сургуулиудын хүүхдүүд байдаг боловч энэ жилийн хувьд 15 хүүхэд нь байгалийн ухааны гүнзгийрүүлсэн сургалттай сургуулиудаас шалгарчээ. Монгол-Оросын хамтарсан 3 дугаар сургууль болон “Шинэ Монгол” дунд сургуулиас хамгийн олон сурагчид оролцов. Дарханы “Оюуны ирээдүй” цогцолбор сургууль, Өвөрхангайн “Мэргэд” сургуулийн сурагчид орон нутгийн үе тэнгийн анд нөхдөө төлөөлөв. Энэ сургуулиуд япон хэл заадаг ажээ. Өвөрхангай аймгийн төвийн “Мэргэд” сургууль бүр хоёрдугаар ангиас япон хэл судалдаг онцлогтой.

 

Хөтөлбөрт оролцохын тулд бүх хичээлдээ зөвхөн “А”,“В” үнэлгээтэй сурдаг,  япон болон англи хэлний мэдлэгтэй байх шаардлагатай. Бас урлаг, спортын авьяастай хүүхдүүд ч шалгаруулдаг.Энэ жилийн хувьд физик, математикийн гүнзгийрүүлсэн сургалттай зарим сургуулийн сурагчид оролцов.  Японд ирж очих унааны болон бусад бүх  зардлыг Японы тал хариуцдаг. Энэ жил хөтөлбөрт 30 шахам сургуулийн 90 хүүхэд, япон хэлний 7 багш хамрагдлаа.

 

Хүүхдүүд-хүндтэй зочид. Хөтөлбөрт оролцох хүүхдүүдтэй анхны уулзалтыг Улаанбаатарын “Кемпиньски” зочид буудалд хийсэн билээ. Энэ үеэс эхлэн хүүхдүүдэд алхам тутамд гүн гүндэтгэл үзүүлж байлаа. Манай бүрэлдэхүүнийг Японы Гадаад хэргийн яамны олон улсын арга хэмжээний    танхимд хүлээн авч найрамдлын уулзалт-цуглаан болов. Уулзалтад Японы Гадаад хэргийн дэд сайд, ноён Яасутоши Нишимура хүрэлцэн ирж, хүүхдүүдэд хандан элэгсэг дотно үг хэлэхдээ “Та бүхний дунд Монгол Улсын ирээдүйн удирдагчид, инженерүүд, зохион бүтээгчид байгаа. Манай улстай ойр дотно танилцах бүх боломжийг хангахыг манай хүмүүс хичээсэн. Удахгүй та нар сургуулиа төгсөнө. Суралцах улс, сургууль, мэргэжлээ сонгоход тань энэ аялал туслаасай гэж хүснэ” гэж онцлон дурьдав. Уулзалтад Японы олон улсын хамтын ажиллагааны төвийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Акира Акаки болон Жайка-гийн удирдах ажилтнууд, манай Гадаад харилцааны яамны Азийн газрын ерөнхий захирал Б.Ганболд, Хөрш орнуудын газрын ерөнхий захирал Х.Аюурзана,Японд суугаа манай элчин сайд Р.Жигжид  нар оролцов.

 

Хүүхдүүдийг очсон муж бүрт нь мужийн засаг дарга, хотын дарга нар хүлээн авч хүндэтгэл үзүүлж байв. Бидний очсон Точиги мужийн Үцүномия хотын дарга хүүхэд бүрт хотынхоо “Найрамдалт иргэн”-ий  өргөмжлөл гардуулсан нь хамгийн том хүндэтгэл боллоо. Хүүхдийг хүндэтгэх нь ирээдүй, хойчоо хүндэтгэж буй хэрэг. Хайр, хүндэтгэл хүнийг зөв сэтгэлтэй, зөөлөн аядуу зантай, аливаад чин сэтгэлээсээ ханддаг хүн болгон төлөвшүүлдэг. Хүүхэд оролцсон арга хэмжээний урилга авсан хэн байлаа ч таслах ёсгүй. Энэ нь япончуудын хувьд бараг бичигдээгүй хууль ажээ.

 

Япон хүүхдүүд болон манай хүүхдүүд. Манай хүүхдүүд очсон мужийнхаа нэг  ахлах сургуульд зочилж, үе тэнгийнхэнтэйгээ хамт хичээлд нь сууж, улс орныхоо тухай мэдээлэл харилцан солилцож, найз нөхөд болцгоов. Япон 12 жилийн сургалтын тогтолцоотой болохоор Х ангийнхны хувьд манай   хичээлийн програм  арай түрүүлж явж байгаагаараа онцлог байв. Хүүхдүүд хичээлдээ их чөлөөтэй оролцох юм. Багш, хүүхэд хоёр нэг түвшинээс харилцана. Багш сурагч харилцан  асуудал дэвшүүлэн, хичээлийн төгсгөлд заавал нэг шийдэлд хүрдэг ажээ. Дуу шуугиан ихтэй. Хичээлийн завсарлагаар хүүхдүүд сургуулийнхаа гуанз, цайны газарт хооллоно. Өглөөнөөс орой хүртэл сургууль дээрээ байдаг ажээ. Бидний очсон ахлах сургууль 10-12 дугаар ангийн 840 сурагчтай. Ганцхан ээлжтэй.   Сургууль дээр  хөгжим, дуу, бүжиг, спортоос эхлээд уламжлалт зан заншилд суралцах олон төрлийн дугуйлан хичээллэнэ. Сурагчид ижил өнгийн формын хувцастай. Багш, сурагчгүй зөөлөн улавч өмсөнө. Эрх чөлөөг дээдэлсэн орон боловч зан заншил, соёл, уламжлалаа хүндэтгэн бас зарим зүйлийг албан ёсоор хорьдог гэнэ. Сургууль бүрт үе дамжин хадгалагдсан өөр,өөрийн  уламжлал бий.  . Охид, хөвгүүдэд үсээ будахыг зөвшөөрдөггүй сургууль хүртэл байдаг ажээ. 1947 онд хийсэн боловсролын эрс шинэчлэлтээс өмнө сургуулиуд ихэвчлэн охид, хөвгүүдийн гэж ангилагддаг байжээ. Сургалтын хөтөлбөр нь хүртэл өөр байсан гэнэ. Харин одоо ихэвчлэн холимог болсон боловч олон муж, хотод охидын сургууль байдгийн нэг нь бидний очсон Үцүномия охидын ахлах сургууль байлаа.    Хүүхдийг аль болох хамтач, бүлгээрээ амьдардаг болгон иргэншүүлэх нь хүмүүжлийн философийн нь түлхүүр ажээ.

 

  Бид өдөр тутам шахам хүүхдүүдийн дунд, хүүхдүүдтэй хамт ажиллаж амьдарч яваа мөртлөө тэднээ тун бага мэддэг ажээ. Манай хүүхдүүд яасан сайхан болж өөрчлөгдөж байгаа юм бэ. Хот,аймаг, сумын хүүхдүүдийн дунд илэрхий ялгаа ажиглагддагсан. Гэтэл энэ ялгаа аль ч талаар арилжээ. Хүүхдүүд нээлттэй, чөлөөтэй сэтгэж, олон талын, мэдлэг, мэдээлэл шаардсан асуулт асууж, зарим хүүхэд орос, англи, япон гээд гурван хэлээр харилцаж, санал бодлоо солилцож байв. “Чамгүй олон даваа, шалгаруулалт  давсан   хүүхдүүд ийм байлгүй яах вэ” гэж бодож болох боловч  аргагүй л манай ерөнхий боловсролын түвшинг илэрхийлж байлаа.

 

Монгол-Оросын хамтарсан 3 дугаар сургууль, нийслэлийн 1, 11, 18, 23,48, 93 дугаар сургуулиуд зэрэг уламжлалт сургалт сайтай сургуулиудын зэрэгцээ хувийн хэвшлийн олон сургуулийн сурагчид мэдлэг, авьяас чадвараараа олны талархлыг зүй ёсоор хүлээж байсныг дурьдахгүй өнгөрч болохгүй. Япон хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай “Шинэ Монгол” сургууль хүүхдүүддээ олон талын чадвар эзэмшүүлж, төлөвшүүлэхийг зорилгоо болгодог нь илэрхий ялгаран харагдаж байлаа.

 

            Монголд сэтгэлтэй япон хүмүүс. Ийм хүмүүсийн нэг нь Японы Точиги мужийн Үцүномия их сургуулийн захирал Чоетон Канно гуай юм. 

 

-Эрүүл чийрэг, сэргэлэн цовоо, өсгөлүүн, эрдэм,  боловсролыг шамдан эзэмшиж байгаа танай хүүхдүүд эх орныхоо сайхан ирээдүйн тухай өөдрөг бодлыг төрүүлж байна. Сүүлийн хорь гаруй жилийн хугацаанд Монгол орон, монгол хүмүүсийн тухай бидний ойлголт маш их өөрчлөгдсөн. Манай хотын зарим их, дээд сургуульд монгол оюутнууд суралцаж байгаа. Тэд бусад орны оюутнуудаас аль  ч талаар дутдаггүй. Гадаад хэлийг сурч эзэмшихдээ гаргууд. Ялангуяа манай япон хэлийг маш амархан сурдаг. Монгол хүн үнэхээр оюуны өндөр чадавхитай, авьяаслаг хүмүүс юм гэж Чоетон Канно профессор ярив. Энэ их сургууль манай Хөдөө аж ахуйн их сургууль, Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуультай хамтран ажилладаг ажээ. Захирал Чоетон гуай манай оронд зочилж ХААИС-ийн ойд оролцсон тухайгаа халуун дотно дурсан ярьж танил дотно нөхөддөө мэнд дэвшүүлэв.  Манай хоёр орны хамтын ажиллагаатай байгууллага, хүмүүс үнэхээр аль ч салбарт олон болжээ.

 

Үцүномия хотод амьдардаг монгол оюутнууд  “Иккүра” олон улсын соёлын харилцааны нийгэмлэгийн ерөнхийлөгч Нагато Ёшико гуайг “Манай хотын өндөр ээж” хэмээн хүндэтгэн нэрлэдэг ажээ.Нагато гуайн нийгэмлэг нь тус хотын хэсэг өндөр настан эмэгтэйчүүдийн санаачлан байгуулсан төрийн бус байгууллага юм. Төр, захиргааны байгууллагын зарим ажлыг төрийн бус байгууллагууд гэрээгээр хэрхэн, яаж, хариуцлагатай гүйцэтгэж болохын үлгэр жишээг энэ нийгэмлэгийн үйл ажиллагаа харуулж байв. Ажил, амьдралын олон жилийн туршлагатай ахмад ажилтнууд ямар ажлыг яаж хийхээ маш сайн мэднэ. Бас нийгэмд хэрэгтэй үйлийг бүтээж байгаадаа урам зоригтой, сэтгэлийн асар их таашаал авдаг гэнэ. Хүн бүрийн ажил үүрэг тодорхой. Тэднийг мэдэхгүй хүн гэж бараг үгүй бололтой. Аливаад эхийн сэтгэл шингээнэ. Нагато гуай манай орныг сурталчлах, монгол хүмүүст туслах талаар үнэхээр чин сэтгэлээсээ ихийг хийж, бүтээжээ. 1997 оноос монгол,япон хэлээр зурагт ном гаргах хөдөлгөөн өрнүүлж ”Ач  хариулсан тогоруу” зэрэг үлгэрийн номууд  бүтээжээ.  Нагато сан олон монгол хүүхдүүдтэй ажээ. Бидний сайн мэдэхээс Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн япон хэлний тэнхмийн эрхлэгч, доктор Пүрэвсүрэн энэ өндөр ээжийн монгол охидын нь нэг ажээ.

 

 Манай хөтөлбөрт тусгагдсан бүх арга хэмжээг энэ нийгэмлэгийнхэн нэг ч цаг, минутын зөрүүгүй зохион байгуулав. Нантайсан уул, Никко хүрхэрээг үзэх аялалаас эхлээд   үйлдвэр аж ахуйн газарт болон  япон айлд зочлох гээд хамаг аятай сайхан бүхнийг хүүхдүүдэд үзүүлэх гэж Нагато сан хамтран зүтгэгчдийнхээ хамт бараг долоо хоног цаг, наргүй ажиллав. Биднийг нүдэндээ нулимстай үдсэн сайхан сэтгэлт Нагато гуайн мэндчилгээг таньдаг бүх хүмүүст нь энэ ялдамд уламжилья.

 

Монголжсон япон хүмүүс.  Монгол хэлийг төрөлх хэл шигээ эзэмшсэн ийм олон япон хүн  байдаг гэж би урьд өмнө огт төсөөлж  байсангүй. Бидний   дотны  танил, японы монголч эрдэмтэн Кимура Аяаког   нэгэн өвөрмөц жишиг тогтоосон хүн гэж боддог. Аяако маш сайн бичдэг. Монгол хэлний найруулга зүйн өвөрмөц онцлогийг гаргууд сайн эзэмшсэн хүн. Түүний хоёр ч ном монгол хэлээр гарсан. Аяако одоо Токиогийн их сургуульд багшилж байгаа. Гадаад хэлийг хүмүүс янз бүрийн түвшинд сурдаг. Харин япон хүмүүс манай бичгийн болон ярианы хэлийг жигд сурч эзэмшдэг ажээ. МУИС-д монгол хэл сурсан Норико  Като, Томоко Яамана нар бидэнтэй хамт ажиллав. Томоко Цэрмаа гэсэн монгол нэртэй. Нөхөд нь хүртэл Цэрмаа гэж дуудна. Тэрээр 90-ээд оны эхээр  Монголын радиод ажиллаж байжээ. Норико, Томоко хоёр маш сайн ярина.  Бичгийн болон шууд орчуулга хийж мэргэжжээ. Цаг, наргүй ажиллана. Хүнтэй ажиллаж байгаа хүмүүст жижиг зүйл гэж огт байдаггүй бололтой. Халамж, анхаарал тавина. Арга хэмжээ бүрийн дараа санал солилцон яавал улам сайн болгох вэ гэж мэрийнэ. Хүмүүсийн хэлэх үгийг урьдчилан авч үг, үсэг гээлгүй орчуулж бэлтгэнэ. Урьд өмнө хамт суралцаж, ажиллаж байсан нөхдөө асууж сураглана. Манай хоёр багшийн хувьд хоёулаа Чой.Лувсанжав багшаар хичээл заалгаж байснаараа их бахархана. “Манай монгол хүмүүс нээлттэй, цайлган сэтгэлтэй. Гаднын хүнд хүндэтгэлтэй хандаж, юугаар ч болов туслахыг ихэд хичээдэг, ер бусын сайхан сэтгэлтэй” гээд л магтана. Бид тийм ч их амиа хичээсэн үндэстэн биш шүү гэж бахархах сэтгэл төрнө. Хэлэх гэсэн зүйлээ тун болгоомжтой, товч тодорхой хэлж илэрхийлнэ. “Та нар ядахдаа японд байх хугацаандаа болж л өгвөл цаг сайн бариарай” гэх жишээтэй.  

 

  Хөгжилтэй, ямагт баяр баясгалантай Ёкияаси Арай, дэндүү гэмээр хариуцлагатай Цуяоши Хатори гээд олон хүмүүс манай хүүхдүүдэд чин сэтгэлээсээ хандан хөтөлбөрийг амжилттай зохион байгуулав.   Монгол хэлийг сонгон эзэмшиж, Монголын төлөө эрдэм мэдлэг, зүрх сэтгэлээ зориулан ажиллаж яваа япон хүмүүсийг “Монголжсон япон хүмүүс” гэж нэрлэхэд юуны буруу хазгай байх вэ. Япончууд манай элчин сайд Р.Жигжидийг “Япон хэл, соёл, зан заншлыг үлгэр жишээ болох түвшинд сурсан, маш их ажил хэрэгч хүн” гэж их хүндэтгэх юм. Японд сурч, мэргэжил боловсрол эзэмшсэн хүмүүс ч олон болжээ. Одоо яг хичнээн хүн ямар, ямар түвшний сургалтад хамрагдаж байгааг нарийн гаргахад чамгүй цаг, хугацаа шаардагдах бололтой.

 

Манай хоёр орны хувьд ойрхон мөртлөө холхон байсан цаг үе улиран одож улам бүр ойртон нягтарсаар байна даа гэсэн урамтай бодол энэхүү арван хоногийн туршид ямагт бодогдсоор байлаа.  

 

 

                                                                                                Сэтгүүлч В.АЛЗАХГҮЙ

 

 

 

Links

 

 

 

Video

000000
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
0
0
0
0
0
0

Your IP: 54.224.43.96
Server Time: 2017-10-19 09:15:09
Visitors Counter